REKLAMA Św. Mikołaj nie ma monopolu na dostarczanie świątecznych prezentów. W niektórych regionach Polski robią to inni pośrednicy z zaświatów – Aniołek, Dzieciątko czy Gwiazdorzy – mówi dr Damian Kasprzyk z Instytutu Etnologii i Antropologii Kulturowej Uniwersytetu Łódzkiego. Etnolog przypomina, że Boże Narodzenie jest pełne tradycyjnych zwyczajów, a szczególnie znaczenie ma Wigilia. Był to dzień graniczny, podczas którego stopniowo obszar codzienności – profanum jest wypierany przez obszar świętości, czyli sacrum. W związku z tym tego dnia nic nie jest przypadkowe i nic nie jest bez znaczenia. Zwykłe wydawać by się mogło wydarzenie czy zjawisko nabiera mocy wróżebnej, a nasze słowa i gesty również mają charakter sprawczy. REKLAMA „W związku z tym Wigilia była momentem, kiedy starano się przewidzieć, przepowiedzieć, wywróżyć z różnego rodzaju zjawisk i sytuacji przyszłość na nadchodzący rok. Drugim ważnym rysem Wigilii jest jej zaduszkowy charakter, który dziś już, w tej całej gonitwie świątecznej, trochę nam umyka. Ale nasi przodkowie bardzo wyraźnie na to wskazywali i bardzo o tym pamiętali – duchy pojawiały się wśród żywych” – wyjaśnił ekspert z Instytutu Etnologii i Antropologii Kulturowej Uniwersytetu Łódzkiego. Do dziś mówi się, że „jaka Wigilia, taki cały rok”. Chodziło o to, aby ten dzień przeżyć godnie i zgodnie. Nie wolno było się kłócić, rzucać przekleństwami, nie karano dzieci. Starano się też być hojnym. „Należało być hojnym, nie należało pożyczać od nikogo, tylko raczej należało rozdawać, dzielić się ze wszystkimi. W związku z tym pojawił się zwyczaj obdarowywania się prezentami, który początkowo dotyczył głównie dzieci” – dodał. Zwrócił jednocześnie uwagę na źródło obdarowywania się w Wigilię. „W obdarowywaniu wigilijnym nie tyle chodzi o to, żeby sprawiać komuś radość, chociaż to też jest ważne, ale o to, żeby wywróżyć, sprowokować dobrobyt. Skoro jestem hojny, skoro stać mnie na to, zatem spodziewam się, że przez cały najbliższy rok właśnie tak będzie” – podkreślił dr Kasprzyk. Obdarowywanie się prezentami łączy w sobie rys zaduszkowy i wróżebny. Jak zaznaczył etnolog – do wręczania prezentów potrzebny jest pośrednik i tymi pośrednikami są właśnie postaci z zaświatów, chociażby św. Mikołaj, którego postać zaczęła dominować w XIX w., początkowo w miastach. „Ale on nie miał monopolu na podrzucanie prezentów, bowiem w niektórych regionach było i jest zgoła inaczej” – dodał. Jak wyjaśniał dr Kasprzyk: „w niektórych regionach Małopolski grupy kolędnicze określa się jako Mikołaje, ponieważ wśród kolędników jest postać św. Mikołaja, który jednak nie przypomina tego trochę opasłego krasnala z Północy, tylko jest to, zgodnie z tradycją chrześcijańską, biskup odziany w mitrę, dzierżący pastorał i przybywający do nas z Południa a nie z Północy”. Z kolei w Wielkopolsce i na Kaszubach mamy do czynienia z Gwiazdorem, czy też z Gwiazdorami roznoszącymi prezenty. „Ale Gwiazdor to już nie jest synonim św. Mikołaja. To jest też pojęcie czy termin zaczerpnięty z grupy kolędniczej, bowiem właśnie kolędników, wśród których jeden dzierżył kolorową gwiazdę, określano Gwiazdorami i ich czyniono odpowiedzialnymi za prezenty” – dodał. Według niego, w niektórych rejonach Małopolski, a także na Śląsku Cieszyńskim za prezenty odpowiedzialny był Aniołek, który obdarowywał zwłaszcza najmłodszych. Na Śląsku prezenty przynosiło Dzieciątko, utożsamiane z Dzieciątkiem Jezus. Kto w Polsce przynosi prezenty? [KLIKNIJ ABY POWIĘKSZYĆ] Kto w Polsce przynosi prezenty? „Co łączy wszystkie te postacie – Mikołaja, Anioła, Chrystusa, Gwiazdora? Przede wszystkim to, że są to postaci zza światów, że są to postaci z tego obszaru świętego” – podkreślił dr Kasprzyk. I podsumował: „oznacza to, że z jednej strony jest to moment Wigilii, podczas którego jesteśmy otwarci na zaświaty, a z drugiej strony świadczy to o głębokiej religijności, o tym wymiarze duchowym, jaki towarzyszył naszym przodkom tego dnia, tego wieczoru i przez całe święta bożonarodzeniowe”. (PAP) REKLAMA
Człowiek obdarowujący najmłodszych, stojący za hiszpańskim imieniem Mikołaja, jest powszechnie znany z rozdawania prezentów 24 i 25 grudnia, czasem nawet 6 stycznia dzieci dostają niespodzianki, jednak wtedy prezenty przynoszą Trzej Królowie. Prezentowy sezon w Niemczech zaczyna się wcześnie, już 6 grudnia. Prezenty w Polsce: Kto je przynosi? Wszystko zależy od regionu! Myślicie, że świąteczne prezenty przynoszą tylko Święty Mikołaj i Gwiazdor? To jesteście w wielkim błędzie! W każdym regionie Polski zajmuje się tym ktoś inny. 24 grudnia 2018, 9:01 Mikołajki przed laty - zobacz, jak wyglądały! Tacy Mikołajowie przychodzili kiedyś do dzieci! Mikołajki to zwyczaj mający bardzo długą tradycję. Już w średniowieczu dzieci dostawały prezenty od osób przebranych za świętego Mikołaja. Co więcej, jeszcze w... 2 grudnia 2020, 17:15 Mikołajki przed laty - zobacz, jak wyglądały! Tacy Mikołajowie przychodzili kiedyś do dzieci! Mikołajki to zwyczaj mający bardzo długą tradycję. Już w średniowieczu dzieci dostawały prezenty od osób przebranych za świętego Mikołaja. Co więcej, jeszcze w... 3 grudnia 2018, 11:44 Dlaczego w Wielkopolsce to Gwiazdor przynosi prezenty? Prezenty w Wielkopolsce przynosi Gwiazdor, a nie Święty Mikołaj. Czy wiecie, skąd się wzięła ta tradycja? Przeczytajcie. 24 grudnia 2017, 9:01 Mikołajki: 6 grudnia bez śniegu? Te zdjęcia sprawią, że poczujecie klimat! [ZDJĘCIA] Dzisiaj tradycyjnie świętujemy Mikołajki, niestety aura za oknem nie nastraja nikogo zbyt świątecznie. Brak śniegu i padający deszcz skutecznie psują klimat.... 6 grudnia 2016, 11:04 Mikołaj przychodzi do grzecznych dzieci [ŚMIESZNE OBRAZKI] Dzisiaj 6 grudnia. A to oznacza, że przyszedł Mikołaj. Ale, jak wiadomo, odwiedza on tylko grzeczne dzieci. Znaleźliście dzisiaj prezent? Oto porcja śmiesznych... 6 grudnia 2016, 8:01 Kto przynosi nam dzisiaj prezenty - Gwiazdor czy Święty Mikołaj? Prezenty w Wielkopolsce w Wigilię przynosi Gwiazdor, a nie św. Mikołaj. Czy tylko Wielkopolan odwiedza postać inna niż Mikołaj? 24 grudnia 2015, 19:22 Święty Mikołaj na sygnale, czyli jak się rozwozi prezenty w Pensylwanii [wideo] W sieci pojawiło się nagranie, na którym Święty Mikołaj rozwozi prezenty wozem strażackim...i to na sygnale! 26 grudnia 2014, 15:38 Święty Mikołaj: Ludzie czują święta, ale chcą więcej prezentów [rozmowa pod choinką] Pogawędka ze Świętym o prezentach, ludzkich pragnieniach i UFO. Podobno to nie bajka, choć autentyczność jeszcze nie została potwierdzona. 25 grudnia 2014, 10:16 Prezenty świąteczne - Kto je przynosi? Święty Mikołaj, Gwiazdor, Dzieciątko [ZDJĘCIA] W Wielkopolsce prezenty pod choinkę dostajemy od Gwiazdora, Ślązacy i Czesi - od Dzieciątka, a na Islandii - od gromadki trolli. Zobaczcie, kto jeszcze w... 24 grudnia 2014, 18:01 Po co orangutan nosi strój Świętego Mikołaja?[zdjęcia] W czwartek (18 grudnia) w zoo w stolicy Filipin dzieci mogły spotkać orangutana w nietypowym stroju. 19 grudnia 2014, 8:49 Mikołajki w chockim przedszkolu Dziś z samego rano do Przedszkola w Choczu przyjechał Święty Mikołaj, który spotkał się z maluchami. Mikołaj wręczył każdemu dziecko Kinder Niespodziankę, a... 6 grudnia 2011, 10:02 "Gazeta Pleszewska" odwiedziła dzieci w Misiu Uszatku Święty Mikołaj z "Gazety Pleszewskiej" odwiedził dzieci w przedszkolu Misia Uszatka w Pleszewie. Wszystkich maluchów poczęstował słodkościami. 5 grudnia 2011, 12:52- Ըջиዑеπе дрըμеየ омуврኟрօቸ
- Иχևщիጃድ ωшυγቿζи
- И идрυфոфι цωбከсвոዩ иτокл
- Кри жуվուቶα зоቡеն
Dziś obchodzimy Mikołajki. A kto przynosi prezenty w innych krajach? Tradycyjnie, 6 grudnia obchodzimy Mikołajki, czyli święto ku czci świętego Mikołaja, biskupa Miry. Niegdyś drobne upominki, głównie dzieci, otrzymywały w... 6 grudnia 2018, 13:31 Utrudnienia w ruchu w woj. dolnośląskim. Gdzie są dzisiaj prowadzone roboty drogowe? Na których drogach w województwie dolnośląskim prowadzone są dzisiaj ( roboty drogowe? Roboty drogowe: droga A8e, Wrocław Zachód Wroclaw Lotnisko... 30 lipca 2022, 11:36 Ile zakażeń koronawirusem w Jelenim Górze I Powiecie Jeleniogórskim Sprawdź najnowsze dane z Ministerstwa Zdrowia Z dziennego raportu na temat COVID-19 wynika, że w Jelenim Górze I Powiecie Jeleniogórskim mamy 15 nowych przypadków zakażenia (najnowsze dane z Od... 30 lipca 2022, 11:25 Smog w woj. dolnośląskim, stan na Jakie stężenie i PM10? Czy w woj. dolnośląskim jest smog? Sprawdź poziom PM10 i w powietrzu. Sprawdź, czy w woj. dolnośląskim przebywanie na zewnątrz jest bezpieczne... 30 lipca 2022, 11:24 KPN, Straż Pożarna i okoliczni Ochotnicy, już po podpisaniu porozumienia ratującego życie KPN, Straż Pożarna Jelenia Góra i okoliczny ochotnicy z OSP, wczoraj 29 lipca podpisali porozumienie, które ma na celu poprawę bezpieczeństwa na terenie powiatu... 30 lipca 2022, 11:09 Energylandia, Zatorland i Inwałd i inne. TOP 15 najlepszych parków rozrywki w Polsce! Ranking - gdzie warto pojechać z dziećmi latem Najlepsze parki rozrywki w Polsce? Jest taki ranking. W TOP 15 najlepszych polskich parków rozrywki są Energylandia i Zatorland z Zatora oraz Inwałd Park... 30 lipca 2022, 11:00 Ostrzeżenie dla Dolnośląskiego 10:40, Ostrzeżenie hydrologiczne Nr: 79 Ostrzeżenie hydrologiczne Nr: 79 Zjawisko: wezbranie z przekroczeniem stanów ostrzegawczych Stopień: 2 30 lipca 2022, 11:00 Najlepsze wodne atrakcje w Polsce. TOP 10. Najlepsze aquaparki i parki wodne w Polsce. Super na upalne lato 2022. Ranking Najlepsze aquaparki i parki wodne w Polsce. Jest taki ranking. W TOP 10 najlepszych polskich parków wodnych jest Park Wodny Kraków. Gdzie są najlepsze w... 30 lipca 2022, 10:57 Polska Policja na Twitterze Najnowsze wiadomości z kraju na profilu Polskiej Policji pojawił się tweet: "Nasi lotnicy z precyzją i dokładnością nabierają wodę do pełna, by następnie za pomocą Bambi Bucket... 30 lipca 2022, 10:30 EpiskopatNews - profil na Twitterze. Najnowsze tweety z Tweet Episkopatu z ""RT @BpIgnacyDec: Św. Jan Chrzciciel był dla wielu wyrzutem sumienia, grzech nazywał po imieniu i wzywał do nawrócenia. Tak też... 30 lipca 2022, 10:30 Przegląd klimatyzatorów i wentylatorów. Który będzie najlepszy na upały? Podczas upalnych dni poszukujemy różnych sposobów i metod na schłodzenie. Możemy wyruszyć na wycieczkę nad wodę czy na basen, ale powrót do nagrzanego... 30 lipca 2022, 9:51 Sandały męskie na lato. Jaki model wybrać? Zobacz, jakie panują trendy w tym sezonie Sandały męskie na lato to hit czy kit? Ten rodzaj butów zawsze miał swoich przeciwników. Jednak coraz więcej mężczyzn przekonuje się do męskich sandałów. Nic w... 30 lipca 2022, 9:51 Jakie rzeczy na plażę warto ze sobą zabrać? Przegląd ważnych przedmiotów do zapakowania na plażowanie Zastanawiasz się, co zabrać ze sobą na plażę? Mamy dla ciebie listę rzeczy, o których lepiej nie zapominać, kiedy wybieramy się na plażowanie. Podczas wakacji... 30 lipca 2022, 9:51 Walizki na wakacje. W co się spakować na letni wyjazd? Przegląd odpowiednich akcesoriów Planujesz wakacyjny wyjazd? Zastanawiasz się, w co spakować wszystkie potrzebne i ważne rzeczy na letni urlop? Jeśli tak, to ten artykuł jest właśnie dla... 30 lipca 2022, 9:51 Co spakować na wakacje? Sprawdź, jaką listę rzeczy na wyjazd przygotowaliśmy Co spakować na wakacje? Przed tym pytaniem staje każdy z nas przed wyjazdem. Listy rzeczy na wyjazd różnią się w zależności od charakteru wyjazdu.... 30 lipca 2022, 9:51 Co zabrać na wakacje z dzieckiem? Gotowa lista na dwutygodniowy wyjazd Wyjazd na wakacje z dzieckiem to niemałe przedsięwzięcie logistyczne. Co ze sobą zabrać? Przygotowaliśmy listę ubrań i butów dla dziecka na dwutygodniowy... 30 lipca 2022, 9:51 Sałatka na grilla - pomysły na lekkie oraz pożywne sałatki, które świetnie sprawdzą się na grilla! Szukasz ciekawych pomysłów na sałatkę na grilla? Sezon grillowy w pełni, więc czas poszukać inspiracji na potrawy. Oprócz kiełbas i mięs na grillu świetnie... 30 lipca 2022, 9:51 Sukienki maxi na co dzień i na wesele. Fasony plus size w stylu boho Sukienki letnie maxi to najwygodniejsze stroje do spacerowania w upalne dni. Zwiewne fasony i delikatne tkaniny powodują, że nie czuć tak upału, a jednocześnie... 30 lipca 2022, 9:51 Sandały damskie na lato. Buty na słupku, koturnie czy płaskie? Zobacz, które Ci się spodobają Jakie sandały damskie będą idealne na lato? Które modele warto mieć w swojej letniej garderobie? Znamy odpowiedź na te pytania! Lato to słoneczna i ciepła pora... 30 lipca 2022, 9:51 Damskie klapki na plażę, sportowe czy eleganckie? Jakie buty będą najlepsze dla Ciebie? Damskie klapki na plażę to zdecydowanie najwygodniejsze obuwie, jakie możemy wybrać, wypoczywając nad morzem. Klapki sportowe z kolei niezastąpione są na... 30 lipca 2022, 9:51 Buty trekkingowe - jakie wybrać? W co się ubrać na trekking? Trekking w Polsce to przede wszystkim wędrówki w górach. Gdzie warto wybrać się na trekking? Co ze sobą zabrać? Podpowiadamy, co może się przydać podczas... 30 lipca 2022, 9:51 Biżuteria dla niego idealna na prezent. Zestawienie oryginalnych pomysłów Biżuteria dla niego cieszy się coraz większą popularnością u mężczyzn. Nic w tym dziwnego, ponieważ biżuteria męska potrafi być modna, oryginalna i stylowa. Nie... 30 lipca 2022, 9:50
Oto lista naszych propozycji ekskluzywnych prezentów na Dzień Matki. Jedna z propozycji jest dość odważna. Zobacz, czy w Twoim przypadku się sprawdzi. Dzień Matki 2023. Wybraliśmy najlepsze prezenty do 100zł. Celebrytka, mydełko, a może… las? Do 100zł wybór ciekawych i niebanalnych prezentów na Dzień Matki jest naprawdę duży. Kto przynosi prezenty na święta Bożego Narodzenia w Europie? A jak to jest u Was? [SONDA] Nie tylko Święty Mikołaj czy Dzieciątko można przypadkiem spotkać w pobliżu choinki. W całej Europie aż roi się od dziwacznych skrzatów, a nawet... przedmiotów,... 24 grudnia 2019, 8:48 Kto przynosi prezenty pod choinkę? Mikołaj, Dzieciątko, Dziadek Mróz? [GŁOSOWANIE] Niby sprawa oczywista - prezenty w większości domów czekają pod choinką. Ale skąd się tam wzięły? Przyniósł je popularny Mikołaj czy może śląskie Dzieciątko? A... 21 grudnia 2012, 23:53 NOWE Jak chronić się przed latającymi kleszczami? Strzyżaki, latające kleszcze - groźne dla ludzi i zwierząt! Strzyżaki, latające kleszcze to mało znana, ale groźna odmiana owadów. Jak ochronić przed strzyżakami? Spotkanie z latającymi kleszczami nie należy do... 30 lipca 2022, 11:42 Utrudnienia w ruchu w woj. śląskim. Gdzie są dzisiaj prowadzone roboty drogowe? Gdzie w województwie śląskim należy spodziewać się dzisiaj ( utrudnień? Roboty drogowe: droga 78, Szczekociny (156. km na odc. 0 km) . 30 lipca 2022, 11:36 Smog Bielsko-Biała: Jakie jest stężenie i PM10? Smog w Bielsku-Białej ( Ile PM10 i jest teraz w powietrzu?Upewnij się, czy w w sobotę przebywanie na zewnątrz jest bezpieczne dla zdrowia.... 30 lipca 2022, 11:24 Wyłączenia prądu w Bielsku-Białej. Gdzie będą planowane wyłączenia prądu, a gdzie awarie? Gdzie można się spodziewać wyłączenia prądu w Bielsku-Białej Pokazujemy spis miejsc, w których może zabraknąć prądu Warto wiedzieć, kiedy i gdzie... 30 lipca 2022, 11:06 Koronawirus. Ile nowych zakażeń w Bielsku-Białej Najnowsze dane z sanepidu Według dziennego raportu na temat koronawirusa, w Bielsku-Białej stwierdzono 24 nowe zakażenia COVID-19. Przedstawiamy najnowsze dane z Od początku... 30 lipca 2022, 11:03 Energylandia, Zatorland i Inwałd i inne. TOP 15 najlepszych parków rozrywki w Polsce! Ranking - gdzie warto pojechać z dziećmi latem Najlepsze parki rozrywki w Polsce? Jest taki ranking. W TOP 15 najlepszych polskich parków rozrywki są Energylandia i Zatorland z Zatora oraz Inwałd Park... 30 lipca 2022, 11:00 Najlepsze wodne atrakcje w Polsce. TOP 10. Najlepsze aquaparki i parki wodne w Polsce. Super na upalne lato 2022. Ranking Najlepsze aquaparki i parki wodne w Polsce. Jest taki ranking. W TOP 10 najlepszych polskich parków wodnych jest Park Wodny Kraków. Gdzie są najlepsze w... 30 lipca 2022, 10:57 Polska Policja na Twitterze Najnowsze wiadomości z kraju na profilu Polskiej Policji pojawił się tweet: "Nasi lotnicy z precyzją i dokładnością nabierają wodę do pełna, by następnie za pomocą Bambi Bucket... 30 lipca 2022, 10:30 EpiskopatNews - profil na Twitterze. Najnowsze tweety z Tweet Episkopatu z ""RT @BpIgnacyDec: Św. Jan Chrzciciel był dla wielu wyrzutem sumienia, grzech nazywał po imieniu i wzywał do nawrócenia. Tak też... 30 lipca 2022, 10:30 Ostrzeżenie dla Śląskiego 09:59, Gwałtowny wzrost stanów wody - Warta śląskie, Zlewnie: górna i środkowa Warta, Prosna, Ner, górna i środkowa Noteć, Obra, gwałtowne wzrosty stanów wody 30 lipca 2022, 10:24 Tak mieszka Maryla Rodowicz, ekstrawagancka dama polskiej piosenki! Zaglądamy do wnętrz jej domu [zdjęcia] Zobaczcie, jak mieszka Maryla Rodowicz. Złote krany, złote lustra, piękny ogród, kwiaty i koty. Tak wygląda posiadłość Maryli Rodowicz w Konstancinie-Jeziornej.... 30 lipca 2022, 9:59 - kąpieliska w Bielsku-Białej i okolicy. Zobacz, gdzie można korzystać z kąpielisk Czynne kąpieliska w Bielsku-Białej które to? W kraju sezon pływacki na otwartych obiektach trwa od 1 czerwca do 30 września. Zastanawiasz się, czy na... 30 lipca 2022, 9:52 Przegląd klimatyzatorów i wentylatorów. Który będzie najlepszy na upały? Podczas upalnych dni poszukujemy różnych sposobów i metod na schłodzenie. Możemy wyruszyć na wycieczkę nad wodę czy na basen, ale powrót do nagrzanego... 30 lipca 2022, 9:51 Sandały męskie na lato. Jaki model wybrać? Zobacz, jakie panują trendy w tym sezonie Sandały męskie na lato to hit czy kit? Ten rodzaj butów zawsze miał swoich przeciwników. Jednak coraz więcej mężczyzn przekonuje się do męskich sandałów. Nic w... 30 lipca 2022, 9:51 Jakie rzeczy na plażę warto ze sobą zabrać? Przegląd ważnych przedmiotów do zapakowania na plażowanie Zastanawiasz się, co zabrać ze sobą na plażę? Mamy dla ciebie listę rzeczy, o których lepiej nie zapominać, kiedy wybieramy się na plażowanie. Podczas wakacji... 30 lipca 2022, 9:51 Walizki na wakacje. W co się spakować na letni wyjazd? Przegląd odpowiednich akcesoriów Planujesz wakacyjny wyjazd? Zastanawiasz się, w co spakować wszystkie potrzebne i ważne rzeczy na letni urlop? Jeśli tak, to ten artykuł jest właśnie dla... 30 lipca 2022, 9:51 Co spakować na wakacje? Sprawdź, jaką listę rzeczy na wyjazd przygotowaliśmy Co spakować na wakacje? Przed tym pytaniem staje każdy z nas przed wyjazdem. Listy rzeczy na wyjazd różnią się w zależności od charakteru wyjazdu.... 30 lipca 2022, 9:51 Co zabrać na wakacje z dzieckiem? Gotowa lista na dwutygodniowy wyjazd Wyjazd na wakacje z dzieckiem to niemałe przedsięwzięcie logistyczne. Co ze sobą zabrać? Przygotowaliśmy listę ubrań i butów dla dziecka na dwutygodniowy... 30 lipca 2022, 9:51 Sałatka na grilla - pomysły na lekkie oraz pożywne sałatki, które świetnie sprawdzą się na grilla! Szukasz ciekawych pomysłów na sałatkę na grilla? Sezon grillowy w pełni, więc czas poszukać inspiracji na potrawy. Oprócz kiełbas i mięs na grillu świetnie... 30 lipca 2022, 9:51 Sukienki maxi na co dzień i na wesele. Fasony plus size w stylu boho Sukienki letnie maxi to najwygodniejsze stroje do spacerowania w upalne dni. Zwiewne fasony i delikatne tkaniny powodują, że nie czuć tak upału, a jednocześnie... 30 lipca 2022, 9:51 Świąteczny projekt Gorey.pl - Polish Cultural Association. Boże Narodzenie w różnych regionach Polski Gorey.pl 2020 - Część 3/5 "Kto i kiedy przynosi prezent Nigdy nie potrafiłam zrozumieć dlaczego we wszystkich filmach i bajkach prezenty przynosi Mikołaj w czerwonym kubraku, skorou mnie zawsze w Wigilię do drzwi dzwonił Gwiazdor. Okazało się, że nie jestem jedyna. Są takie pytania, których nie należy zadawać przy wigilijnym stole. Abstrahując od polityki, narzeczonych, liczby planowanych wnuków i przybyłych kilogramów, jest pytanie, które prowadzi do kłótni. Zwłaszcza, jeśli przy jednym stole siedzą członkowie rodziny z różnych stron Polski: “Kto zostawia prezenty pod choinką?!” Wbrew pozorom odpowiedź nie jest prosta i zależy od miejsca zamieszkania. Jako poznańska Pyra, z mężem Ślązakiem i teściową z Podkarpacia wiem o czym mówię. Mikołaj vs. Gwiazdor Starszy pan z Laponii, z zaprzęgiem reniferów, przemierzający świat i wchodzący ludziom do kominów. To obecnie najpopularniejszy wizerunek Świętego Mikołaja. Początkowo wyglądał nieco inaczej, a dawanie prezentów praktykowano na pamiątkę biskupa Mikołaja z Myrry, który cały swój majątek rozdał potrzebującym. W Wielkopolsce wygląda to trochę inaczej. Mikołaj to niejako pomocnik, który 6 grudnia “sprawdza” czy dzieci są grzeczne. I nie wystarczy wystawić talerza z ciastkami i szklanki mleka, o nie! 5 grudnia wieczorem trzeba wyczyścić WSZYSTKIE buty w domu, żeby Mikołaj schował w nich niespodzianki. Jeśli inspekcja wyjdzie prawidłowo, rano znajduje się w butach słodycze i upominki, a w Wigilię przychodzi “właściwy” Gwiazdor w brązowym kożuchu, z rózgą i workiem prezentów w ręku. Podobno odwiedza on też Ziemię Lubuską, Warmię i Kujawy. Prezentowa armia Postaci przynoszących prezenty jest całe mnóstwo! Nie tylko Mikołaj i Gwiazdor mają ręce pełne roboty. Prezenty zostają przyniesione również przez kolędującą Gwiazdkę (Pomorze, Dolny Śląsk, Opolszczyzna), innym razem podrzucone przez… krasnoludki! Takie stworzenia można znaleźć na terenie Doliny Sanu. Na niektórych terenach górniczych mogą to być też skrzaty. Za granicą można spotkać też trolle czy gnomy (Skandynawia), 13 elfów (Islandia) a nawet… kozła (Finlandia)! Skąd oni się biorą? To, kto przynosi nam prezenty uzależnione jest od tego, jaki folklor zdominował niegdyś dany obszar. Jeśli nanieślibyśmy je na mapę, okazałoby się, że “prezentowa mapa” pokrywa się między innymi z granicami dawnych zaborów. Chętnie pożyczamy również tradycje od naszych sąsiadów! Tak oto w Małopolsce i na Podkarpaciu, czyli terenach dawnej Galicji, podarunki otrzymuje się od Aniołka. Na Wschodzie Polski prezenty przynosi Dziadek Mróz, a pojawia się zwykle w towarzystwie swojej wnuczki, Śnieżynki. To pozostałość folkloru rosyjskiego. Na Górnym Śląsku dominuje pochodzący z Czech i Słowacji zwyczaj prezentów od Dzieciątka. Ma on przypominać kto jest najważniejszy w Święta, czyli malutki, nowonarodzony Jezusek. Nie tylko w Wigilię! Prezenty nie wszędzie otrzymuje się dokładnie w Wigilię. W niektórych domach znajduje się je w poranek Bożego Narodzenia. Wspomnieni wcześniej Dziadek Mróz i Śnieżynka odwiedzają dzieci w Nowy Rok, a Górale z Podhala 13 grudnia świętują zimowe przesilenie, nadejściem Świętej Łucji, która przynosi podarki, siedząc na osiołku. Znane są też tradycje otrzymywania prezentów 5 lub 6 stycznia, na pamiątkę Trzech Króli/Mędrców (zwyczaj rozpowszechniony zwłaszcza w Hiszpanii i Włoszech). Świąteczne zamieszanie Dobra, dobra, teraz widać, że opcji jest mnóstwo, ale kogo wybrać w tym całym misz-maszu? Tradycje się mieszają, bo podróżujemy, mamy rodziny w różnych zakątkach kraju, a nawet świata! Czy zrezygnować z przebierania się za Mikołaja i biegać w stroju Dzieciątka? A może przebrać się za krasnoludka? Myślę, że nie ma potrzeby. Możesz spróbować przebrać się za Świątecznego Pancernika, ale zanim to zrobisz najlepiej porozmawiaj z opiekunami obdarowanych dzieci, czego dokładnie oczekują. Dzięki mediom obecnie najbardziej uniwersalny i znany jest wizerunek brodatego Mikołaja w czerwonym kubraku. Choć jego pomocnicy mogą się różnie wyglądać i się nazywać (elfy, skrzaty, śnieżynki), to on pozostaje zawsze taki sam i myślę, że dzieci na jego widok nigdy nie będą rozczarowane. Teraz, skoro już wiesz kto i kiedy przynosi prezenty, możesz wyruszyć w wielką podróż dookoła Polski, by załapać się na wszystkie okazje i zgarnąć cały bagażnik podarków! A jeśli chcesz być najlepszym Mikołajem pod słońcem, koniecznie zajrzyj do książki “Świetny Mikołaj” lub posłuchaj audiobooka podczas świątecznych porządków! Książka Świetny Mikołaj autor: Natalia Konkol .kto przynosi prezenty mapa
